Veenmollen zijn insecten die gangen graven vlak onder het grondoppervlak en kunnen zorgen voor veel overlast in je (moes)tuin. Deze sterke gravers verwoesten de wortels van alle planten die op hun pad komen. Het kan dus erg vervelend zijn dat veenmollen aanwezig zijn in je tuin. Veenmollen herkennen is makkelijk en gelukkig is er een biologische manier ze te bestrijden.
Wat zijn veenmollen?
Veenmollen (Gryllotalpa gryllotalpa) zijn graaf insecten met hele sterke voorpoten. Deze insecten worden ook wel aardkrekel of molkrekel genoemd. Ze kunnen vrij groot worden, ongeveer 5 cm, en zijn bruin, roodbruin of geelachtig van kleur. De naam veenmol is aan het insect gegeven omdat deze zich graag huisvest in veengrond.
Uiterlijke kenmerken van veenmollen
- Gepantserde voorzijde
- Grote voorpoten met opvallende klauwen waarmee ze tunnels graven
- Grote zwarte ogen
- Krekelachtig achterlijf
- Twee voelsprieten op de achterzijde
Veenmollen zijn erg veelzijdig, ze kunnen namelijk naast ontzettend goed graven ook uitstekend vliegen en zwemmen. Vliegen doen ze vaak op warme avonden. De veenmol komt het meeste voor in vochtige weilanden, veengrond en percelen en tuinen die grenzen aan sloten.
Kunnen veenmollen bijten en zijn ze gevaarlijk?
Ja, veenmollen kunnen bijten, maar een beet van een veenmol is niet giftig en veroorzaakt zelden schade. Veenmollen bijten alleen als ze zich ernstig bedreigd voelen, bijvoorbeeld wanneer je ze vastpakt. Over het algemeen zijn ze schuw en zullen ze vluchten in plaats van aanvallen.
Schade aan planten door veenmollen
Er kan behoorlijke schade ontstaan aan je tuin door veenmollen. Deze insecten leven grotendeels ondergronds waar zij zich voeden met andere kleine bodemdieren. Dit zijn vaak insecten zoals o.a. ritnaalden, engerlingen rupsen en vlinderpoppen. Ook voeden ze zich met dood plantaardig materiaal. Veenmollen kunnen dus zeer nuttig zijn in de tuin. Helaas gaat de veenmol hierbij behoorlijk rigoureus te werk. Veenmollen gebruiken hun grote voorpoten namelijk om tunnels te graven vlak onder het grondoppervlak. Deze gangen worden meerdere keren gebruikt. Tijdens het graven van deze gangen worden alle wortels van alle soorten gewassen vernietigd door dit insect, met alle schade van dien.
Wat is de levenscyclus van een veenmol?
De volwassen veenmol wordt in Nederland vaak actief aan het eind van april of het begin van mei, net als vele andere insecten. In deze periode komen ze uit hun winterslaap. In deze periode tot en met juni voeden ze zich waarna de paring zal beginnen.
De baltszang
Het mannetje begint in mei en juni al met een zogeheten baltszang. De mannetjes van veenmol graven een speciaal holletje om deze baltszang uit te voeren. Dit holletje fungeert als een klankkast en versterkt het geluid dat de insecten produceren. Het geluid is een aanhoudend gesnor dat ontstaat door de beweging van de dekvleugels. Het geluid lijkt erg op het geluid van een nachtzwaluw of een rugstreeppad.
Het nesthol
In het holletje waar het mannetje zijn gezang ten gehore brengt vindt ook de paring plaats. Het vrouwtje bouwt vervolgens een nesthol die op 8 cm tot 30 cm diep kan zitten. De diepte is afhankelijk van de grondsoort en de droogte. Dit nesthol is ongeveer 10 cm in doorsnee. In dit nest legt zij zo’n 200 tot 300 eitjes. Deze eitjes hebben samen ongeveer de grootte van een kippenei. Vervolgens graaft het vrouwtje uit- en ingangen en afwateringstunnels voor het nest. Boven het nest worden alle planten en wortels weg geknaagd. Dit doen zij zodat de zon het nest beter kan opwarmen.
De nimfen
Afhankelijk van de omstandigheden en het weer komen de eitjes na ongeveer 10 tot 45 dagen uit. Het vrouwtje likt tijdens deze periode de eitjes regelmatig schoon om schimmel te voorkomen. Nadat ze zijn uitgekomen bewaakt ze de nimfen nog 2 tot 3 weken en dan verlaten ze het nest. In het nest voeden de jongen zich met wortels en humus wat loskomt door het werk van de moeder. In Nederland duurt het minstens 500 dagen tot deze jonge veenmollen volledig zijn ontwikkeld. Het duurt tot hun tweede winter dat de veenmollen volwassen en geslachtsrijp zijn. Vervolgens kunnen de volwassen dieren nog wel 3 jaar leven.
Hoi, ik ben Lieve 😄 Ik help je met het herkennen van plagen dankzij slimme AI-technologie. Upload je foto en ik analyseer het direct voor je.
Bestrijding van veenmollen met aaltjes
Het beheersen van een veenmollen populatie doe je op de beste manier met behulp van aaltjes (nematoden). De soort die het effectiefste werkt zijn de Aaltjes tegen veenmollen (Steinernema Carpocapsae). Deze aaltjes zijn actief bij een bodemtemperatuur van 12 graden. Dit is de meest effectieve en natuurvriendelijke manier voor het bestrijden van veenmollen. Aaltjes zijn de natuurlijke vijanden van de veenmollen.
Wanneer deze aaltjes worden uitgezet zoeken zij een plekje op in de gangen die de veenmollen hebben gegraven. Hier wachten zij tot de veenmollen voorbij komen en blijven dan aan de insecten haken. Ze dringen de veenmol binnen om een bacterie uit te zetten waardoor deze langzaam sterft. In de dode veenmol ontstaat een nieuwe generatie aaltjes. Wanneer dit klaar is zullen de aaltjes op zoek gaan naar andere veenmollen. Deze nematoden kunnen niet lang buiten een gastheer overleven, zijn er geen prooien meer dan zullen de aaltjes sterven. De beste periode om veenmollen te bestrijden is in het voorjaar en de zomer (april tot en met juli) wanneer de bodemtemperatuur boven de 12ºC is.
Koop aaltjes tegen Veenmollen
Schade aan planten door deze aardkrekel? natuurlijk bestrijden doe je met onze aaltjes
Tips voor bestrijden van veenmollen
Behalve de inzet van aaltjes tegen de veenmollen plaag zijn er nog een aantal dingen die je kunt doen om de plaag te voorkomen, verminderen of verlagen.
- Voorkomen is beter dan genezen. Veenmollen verplaatsen zich door tunnels vlak onder het oppervlakte te graven. Breng daarom een beschoeiing van planken aan rond de planten die u wilt beschermen: minimaal 20 cm diep. Hierdoor kan de veenmol niet bij uw planten komen
- Veenmollen zijn dol op wortels. Plant deze daarom op een plek waar de veenmol geen kwaad kan. Het vrouwtje bouwt haar nest graag onder wortels.
- Zorg voor andere natuurlijke vijanden in uw tuin. Natuurlijke vijanden van de veenmol zijn o.a. kraaien, uilen, reigers, katten, egels, vossen, mollen, spitsmuizen en loopkevers.
- De beste manier om veenmollen te bestrijden is het gebruik van nematoden (aaltjes). Beestjes die beestjes bestrijden, gewoon hoe het ecosysteem werkt.
Meer lezen over waar veenmollen niet tegen kunnen?
Veelgestelde vragen over bestrijden van Veenmollen
Veenmollen kunnen vrij groot worden, ongeveer 5 cm lang.
Sommigen denken dat de veenmol het grootste insect in Nederland is, dit is echter niet zo. Met een maximum lengte van 8 centimeter is vliegend hert de grootste
Zodra een veenmol volwassen is kan deze ongeveer 600 dagen oud worden, daarbij duurt het soms wel anderhalf jaar voordat ze volwassen zijn.
Naast graven en vliegen kan een veenmol ook nog eens uitstekend zwemmen. Een echt multitalent wat dat betreft, zeker onder de insecten.
De veenmol brengt het grootste deel van zijn lever door onder de grond. Ze kunnen echter uitstekend vliegen. Dit gebeurd dan vaak om warme zomeravonden.
Jazeker kan de veenmol bijten! Wanneer je hem oppakt steekt hij niet maar wanneer hij de kans krijgt kan hij zeker bijten.
Veenmollen zijn kleine insecten die behoren tot de orde van de springspinnen.
Veenmollen komen voor in vochtige gebieden, zoals veengebieden, moerassen en langs waterkanten. Je ziet veenmollen ook steeds vaker in moestuinen voorkomen.
Met +10 jaar ervaring is Jos een alleskunner en deelt hij zijn passie voor tuinieren en kennis over natuurlijke bestrijdingsmiddelen graag. Of het nu gaat om het bestrijden van insecten of het kweken van groenten en fruit, geen uitdaging is te groot voor hem.