• Gratis verzending vanaf €25,-

  • Voor 17:00 besteld, morgen in huis

  • 100% duurzame en biologische producten

  • Onze klanten geven ons een 9,4/10

Eikenprocessierups bestrijden met aaltjes
Veel voorkomend

Eikenprocessierups bestrijden

Overlast insecten in tuin bestrijden met altjesonline
Geschreven door Aaltjes - Expert in biologische bestrijding

De eikenprocessierups, daar kan je de laatste jaren niet meer omheen. De rups voelt zich steeds beter thuis in Nederland, en zorgt voor veel overlast. De brandharen van de eikenprocessierups zorgt voor veel klachten bij mens en dier zoals uitslag en bultjes. Het bestrijden van de eikenprocessierups kan op verschillende manieren maar niet elke manier is even effectief.

Over de eikenprocessierups

De larve van een nachtvlinder (Thaumetopoea processionea) noemen we de eikenprocessierups.
De vlinder legt zijn eitjes in de toppen van eikenbomen en wanneer deze uitkomen in het voorjaar gaan de behaarde rupsen op zoek naar eten. In de nacht lopen de eikenprocessierupsen in een optocht door de eikenboom op zoek naar lekkere bladeren. Hier komt het woord ‘processie’ vandaan.

Overdag zitten de rupsen in grote aantallen dicht bij elkaar in gesponnen nesten. Dit doen ze het liefst in de zon op de zuidzijde van de boom. De nesten bestaan uit spinsel met daarin de rupsen, brandharen en uitwerpselen. Hierdoor lijkt het alsof de eikenboom behaard is.

Het liefst eten de rupsen verse, jonge blaadjes en de knoppen van de boom. Je kan een eikenboom waar de rupsen zitten dan ook goed herkennen door de kale aangevreten plekken. Deze bomen zullen minder eikels produceren maar over het algemeen is het verder niet schadelijk. In een uitzonderlijk geval zal de boom er zo slecht aan toe zijn dat deze uiteindelijk afsterft.

eikenboom-bestrijding-eikenprocessierups
Eikenboom bestrijding eikenprocessierups

De overlast van een eikenprocessierups op de gezondheid van mens en dier kan erg groot zijn.
De brandharen van de eikenprocessierups vormen een verdedigingsmechanisme die voor huiduitslag en luchtweginfecties kunnen zorgen bij mens en dier.

Wanneer heb je er last van?

In de periode tussen mei en augustus veroorzaken de rupsen de meeste overlast. In de zomermaanden ontwikkelen de rupsen veel brandharen en vormen ze grote nesten in de eikenbomen of in de grond om de eikenbomen heen. Overigens kan je het hele jaar door last hebben van de eikenprocessierups, al zul je ze in de winter niet snel zien.

Wanneer het warm is en er een flinke wind staat, dan is de overlast van de eikenprocessierups het grootst.
De rupsen worden dan onrustig en zoeken naar koelere plekken wat verder onderaan de boom. Hierdoor komen de brandharen los, die massaal door de lucht worden geblazen. Zelfs ver weg van een eikenboom kan je nog last krijgen van klachten.

Rond augustus zullen de eikenprocessierupsen ontpoppen tot vlinders. De rupsen zelf zullen dan geen brandharen meer verspreiden maar de overlast is dan nog niet voorbij. De brandharen blijven nog lang intact, en hangen nog in grote hoeveelheden in de bomen. Deze kunnen zich door wind nog steeds goed verspreiden. Zelfs in de winter kan je in de buurt van de eikenbomen dus nog klachten ontwikkelen.

Zeker dat je last hebt van de eikenprocessierups? Doe onze gratis insectencheck

    Hoe werkt onze insectencheck?
    • Stap 1 – Upload een foto

      Om goed te kunnen beoordelen met welke insecten je te maken hebt hebben wij een goede foto nodig. Kan je de insecten niet vinden? Geen probleem, vaak zegt een foto van de schade die je hebt aan de plant voldoende.

    • Stap 2 – We gaan aan de slag

      Wanneer we je foto binnen hebben dan beoordelen onze experts met welk insect je te maken hebt. We vertellen je dan ook gelijk welke producten het beste zullen helpen.

    • Stap 3 – Jouw advies op maat

      We mailen je zo snel mogelijk terug op de mail die je hebt doorgegeven. Je krijgt van ons uitgebreid advies over het insect waar je last van hebt, en uiteraard vertellen we je hoe je hier vanaf komt. Kind kan de was doen:)

    Hoe herken je de eikenprocessierups?

    Door de kenmerkende lange witte haren zijn de eikenprocessierupsen makkelijk te herkennen.
    Een leuk feitje; Dit zijn niet de haren die voor overlast zorgen wanneer je ermee in contact komt. De brandharen (waar je last van krijgt) zijn bijna niet met het blote oog zichtbaar. 

    In de eerste larve fase hebben de rupsen een oranje kleur. Volwassen eikenprocessierupsen hebben een grijze kleur met lichtgekleurde zijden. De rupsen kunnen tot ongeveer 3 centimeter groot worden en leven in groepen dicht bij elkaar. Wanneer ze op zoek gaan naar eten dan zie je ze vaak in lange rijen achter elkaar lopen.

    De buxusmot is het enige insect die qua uiterlijk wat weg heeft van de eikenprocessierups. Het grote verschil is natuurlijk; De buxusmot zie je vooral in de buxus, de eikenprocessierups vooral in eiken bomen.

    Spinsel schadebeeld eikenprocessierups
    Spinsel schadebeeld eikenprocessierups

    Waar komen ze voor?

    Oorspronkelijk komt de eikenprocessierups uit Midden-Europa. Door de klimaatveranderingen heeft de rups zich nu ook in Nederland gevestigd. Je kan de rups overal in Nederland in eikenbomen tegenkomen. Er staan vooral veel eikenbomen in het oosten en zuiden van Nederland, dus daar is de kans dat je ze tegenkomt het grootst. 

    De rups kan naast de eikenboom ook op andere bomen worden aangetroffen zoals de beuk, berk, en Amerikaanse- en moeraseik. Dit zal vooral gebeuren wanneer de rups door (te) grote populatie op zoek gaat naar een ander fijn verblijf in de buurt.

    Wil je weten waar de rupsen zijn waargenomen? Op de website van waarnemingen.nl kan je precies zien in welke regio’s de rupsen actief zijn. Je kan hier zelf ook waarnemingen aan toe voegen.

    Natuurlijke bestrijding eikenprocessierups

    De eikenprocessierups heeft een aantal natuurlijke vijanden zoals vogels, vleermuizen en sluipwespen. Deze vogels en insecten hebben de rups op het menu staan, en kunnen dus een goede bijdrage leveren aan het voorkomen van grote plagen. Het ecosysteem kan dus goed helpen tegen de bestrijding van de eikenprocessierups. 

    Het aantrekken van meer variatie aan diersoorten in de tuin is niet een proces van dagen. Hiermee voorkom je een nieuwe plaag. Met de juiste voorbereiding kan je wel zorgen voor minder overlast, hieronder een paar voorbeelden:

    • Plaats nestkastjes in de tuin voor koolmezen. Ze vinden de rupsen heerlijk en voeden hun jongen er mee.
    • Zaai wilde bloemen waarop nuttige insecten op af komen. Denk aan sluipwespen, sluipvliegen, gaasvliegen, en zweefvliegen. 
    • Plaats vleermuiskasten, ze lusten de rupsen rauw.
    • Een snelle en efficiënte manier om de eikenprocessierups te bestrijden is het gebruik van nematoden (aaltjes)
    koolmees-voedt-zich-met-de-eikenprocessierups
    De koolmees voedt zich met de eikenprocessierups

    De eikenprocessierups bestrijden met aaltjes (nematoden)

    Het bestrijden van de eikenprocessierups gaat erg goed met het gebruik van aaltjes. Dit is een vorm van natuurlijke bestrijding die zorgt dat het evenwicht in het ecosysteem op een snelle manier weer wordt herstelt. Er zijn twee soorten aaltjes die inzetbaar zijn tegen de eikenprocessierups. De Steinernema feltiae en de Steinernema carpocapsae zullen de rupsen binnendringen en deze van binnenuit opeten. Een behandeling met aaltjes kan zorgen dat tot 90% van de rupsen worden gedood. De Steinernema feltiae wordt ingezet wanneer de rupsen in de bomen aanwezig zijn, deze aaltjes worden rechtstreeks in de bomen uitgezet om daar de rupsen binnen te dringen. De Steinernema carpocapsae worden ingezet wanneer de rupsen in een nest in de bodem om de bomen heen zitten. Deze aaltjes worden dus in de grond uitgezet om daar de rupsen binnen te dringen. De laatste jaren komt uit onderzoek naar voren dat de nesten van de rupsen steeds vaker in de bodem zitten.

    Zelf bestrijden (particulieren)

    Een eikenboom die besmet is met de eikenprocessierups kan je als particulier prima zelf bestrijden. Belangrijk bij de bestrijding is dat de aaltjes in direct contact komen met de rups wanneer deze in de boom aanwezig zijn. Wanneer ze in een nest in de bodem zitten zullen de aaltjes zelf hun weg vinden naar de rupsen.

    Dit is voor jouw tuin de meest milieuvriendelijke en snelle oplossing omdat de aaltjes gelijk hun werk doen, en veel andere rupsen en insecten met rust laten. De inzet van Steinernema feltiae is al vroeg in de levenscyclus toe te passen omdat je deze kan inzetten vanaf 8°C. De Steinernema carpocapsae kan worden ingezet bij een bodemtemperatuur van 12 graden. Bij onze producten zit een duidelijke handleiding om te zorgen dat het bestrijden zo efficiënt mogelijk gebeurd. 

    Wanneer aaltjes inzetten tegen eikenprocessierups?

    Aaltjes kan je al vroeg inzetten voor de bestrijding van de eikenprocessierups. De eitjes van de nachtvlinder komen vanaf Mei uit, en vanaf dan zijn de rupsen goed te bestrijden. De aaltjes doen het op hun best wanneer deze in de eerste twee fases van de larve zitten. De eikenprocessierups is dan namelijk nog niet groot genoeg om zich goed te verzetten tegen de nematoden.

    Effecten gebruik aaltjes voor mens en dier

    Het gebruik van nematoden heeft geen effecten op de gezondheid en veiligheid van mens en dier. Nematoden worden gezien als macrofauna en daarom zijn er geen wettelijke verplichtingen gesteld voor het toepassen

    Wist je dat
    • De eikenprocessierups heeft zich vanaf de jaren ’80 in ons land verspreid.
    • De nachtvlinder die uit de rups ontpopt leeft maar een paar dagen.
    • Een rups kan wel tot een miljoen brandharen bevatten.
    • Plagen zie je vooral in stedelijke gebieden omdat natuurlijke vijanden ontbreken.

    Tips tegen de rups

    De eikenprocessierups is een erg lastige klant in ons ecosysteem. Een goede biodiversiteit is erg belangrijk om de eikenprocessierups op peil te houden. Hieronder een aantal belangrijke tips wanneer je met de rups te maken krijgt.

    • Voorkomen is beter dan genezen. Begin preventieve bestrijding van de eikenprocessierups met aaltjes (nematoden).
    • Gebruik nooit chemische middelen voor het bestrijden van de eikenprocessierups. Chemische middelen helpen tegen de rups, maar zullen ook andere nuttige insecten en dieren doden. Daarnaast kan het schadelijk zijn voor de boom.
    • In aanraking gekomen met de eikenprocessierups? Spoel je huid en ogen met lauw water. Probeer zo min mogelijk te krabben, hierdoor verergeren de klachten. Een verkoelende zal van bijvoorbeeld menthol kan helpen tegen de jeuk.
    • Honden en paarden kunnen ook veel last krijgen van de eikenprocessierups. Laat je hond controleren door een huisarts wanneer deze gaat speekselen of traanogen krijgt.
    • Het verbranden van de rups is een slecht idee. De brandharen van een rups zijn oersterk en zullen niet snel verbranden. Daarnaast verbrand je wel de schors van de boom, wat schadelijk is.

    Veelgestelde vragen

    Kan ik zelf de eikenprocessierups bestrijden?

    Je kan zelf de eikenprocessierups bestrijden, al is de kans dat je in aanraking komt met de rups aanwezig. Bestrijden van de rups doe je door middel van nematoden. Daarnaast ben je juridisch verplicht om een nest te bestrijden bent wanneer je een besmette boom in je tuin hebt.

    Welke dieren bestrijden de eikenprocessierups?

    De natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups zijn vogels (zoals de koolmees), vleermuizen en sluipwespen. Preventief bezig zijn met meer biodiversiteit in je tuin kan een belangrijke bijdrage leveren aan het vermijden van plagen. Een andere natuurlijke vijand zijn nematoden. De ‘Steinernema feltiae’ nematoden zorgen voor een goede balans in jouw ecosysteem.

    Wat kost het bestrijden van de eikenprocessierups?

    De prijs voor het bestrijden van de eikenprocessierups ligt aan de methode die je hiervoor gebruikt. Wij adviseren het gebruik van aaltjes (nematoden) voor de bestrijding van de rups.