Spinselmot herkennen en bestrijden

Geschreven door Jos - Biologisch expert

De spinselmot is een veelvoorkomende plaag die schade aanricht aan bomen en struiken, waaronder appelbomen en kardinaalsmuts. Deze kleine vlinder, herkenbaar aan zijn zijdeachtige spinsels, doorloopt een complexe levenscyclus. De rupsen zijn verantwoordelijk voor de meeste schade. Lees hoe je spinselmotten herkent, welke natuurlijke vijanden ze hebben, en welke effectieve methoden er zijn om ze te bestrijden en te voorkomen.

Spinselmot herkennen

✅ Gedeeld door klant

✅ Gedeeld door klant

Wat is een spinselmot?

De spinselmot (Yponomeuta spp.) is een kleine nachtvlinder (van ongeveer 1 a 2 cm groot) die in verschillende variëteiten voorkomt. Deze insecten zijn bekend om de zijdeachtige spinsels die de rupsen creëren en worden met honderden tegelijkertijd aangetroffen. Deze spinsels kunnen grote delen van bomen en struiken bedekken en vormen een beschermende laag voor de rupsen terwijl ze zich voeden met de bladeren. Hierdoor wordt de spinselmot vaak verward met spinselmijt of de eikenprocessierups. In de meeste gevallen worden bomen zoals appelbomen, kardinaalsmuts en vogelkers getroffen.

Levenscyclus van de spinselmot

De spinselmotten doorlopen vier stadia: ei, rups, pop en volwassen vlinder. De volwassen vlinders leggen hun eieren in de herfst, meestal in de schors van bomen. De eieren overwinteren en komen in het voorjaar uit als rupsen. De rupsen maken spinsels en voeden zich met bladeren gedurende een paar weken voordat ze verpoppen. In de zomer komen de volwassen motten tevoorschijn, klaar om de cyclus te herhalen. Er is dus maar één cyclus per jaar.

Gevaar en schade spinselmotten

Hoewel spinselmotten zelf niet gevaarlijk zijn voor mensen, zorgen hun rupsen aanzienlijke schade aanrichten aan bomen en struiken. De rupsen kunnen hele bomen kaalvreten, wat de gezondheid van de boom kan schaden en de opbrengst van fruitbomen kan verminderen. In ernstige gevallen kunnen bomen volledig in spinsels worden gewikkeld, wat hun groei belemmert. Dit zal over het algemeen niet snel voorkomen, maar de oogst zal misschien wel uitblijven. Gelukkig vormen de spinsels geen brandharen zoals bij de eikenprocessierups, dus mensen zullen hier geen last van hebben.

Spinselmot herkennen

Spinselmotten zijn te herkennen in verschillende stadia van hun levenscyclus:

• Spinsels: Dikke, zijdeachtige spinsels bedekken vaak grote delen van bomen en struiken, wat een duidelijk teken is van spinselmotten. Deze spinsels worden nog wel eens verward met die van de eikenprocessierups.
• Volwassen motten: Deze motten zijn wit met kleine zwarte stippen en hebben een spanwijdte van ongeveer 1 a 2 cm.
• Rupsen: De rupsen zijn geelachtig tot groen met zwarte stippen en een zwart kopje. Ze zijn vaak te vinden binnen de spinsels terwijl ze zich voeden met bladeren.

Verschil spinselmot en buxusmot

De spinselmot en de buxusmot worden vaak met elkaar verward omdat beide rupsen schade kunnen veroorzaken aan planten, maar er zijn belangrijke verschillen. De spinselmot maakt grote, zijdeachtige webben die takken of hele bomen bedekken, terwijl de buxusmot zich richt op buxusplanten en geen spinsels produceert. Buxusmotrupsen vreten de bladeren van buxusplanten kaal en kunnen blijvende schade veroorzaken, terwijl spinselmotten zich voeden met bladeren van bomen en struiken, maar de planten meestal herstellen. Daarnaast heeft de buxusmot een ander uiterlijk, met rupsen die groen met zwarte strepen zijn, terwijl spinselmotrupsen geelgroen met zwarte stippen zijn.

Natuurlijke vijanden spinselmot

Natuurlijke vijanden spelen een belangrijke rol in het beheersen van spinselmot populaties. Vogels zoals mezen en mussen eten de rupsen, terwijl sluipwespen de rupsen parasiteren door hun eieren in de rupsen te leggen. Het aanmoedigen van deze natuurlijke vijanden kan goed helpen bij het beheersen van spinselmotten. Zorg bijvoorbeeld voor vogelhuisjes waar de vogels veilig hun jongeren kunnen laten opgroeien.

Aaltjes tegen spinselmot

Zien je bomen er spookachtig en ongezond uit? bestrijd de spinselmot met onze aaltjes

Lees meer

10 mln – tot ongeveer 20m225 mln – tot ongeveer 50m250 mln – tot ongeveer 100m2250 mln – tot ongeveer 500m2Bestel direct – 16,50

Hoe spinselmot bestrijden

Biologische bestrijding

• Fysieke verwijdering: Verwijder de spinsels met een harde waterstraal of knip de aangetaste takken weg. Dit is een eenvoudige, milieuvriendelijke manier om kleine aantastingen te beheersen. Zorg ervoor dat bomen en struiken goed gesnoeid zijn, zodat er voldoende luchtcirculatie is. Spinselmotten geven de voorkeur aan dichte, beschutte plekken om hun eieren te leggen.
• Natuurlijke vijanden: Vogels en andere roofinsecten voeden zich met spinselmotten en hun rupsen. Door je tuin aantrekkelijk te maken voor deze natuurlijke vijanden, kun je helpen de populatie onder controle te houden. Nestkasten voor vogels ophangen is zo gedaan, en vergroot de kans dat natuurlijke vijanden de spinselmottenpopulatie onder controle houden. Daarnaast is het natuurlijk prachtig, vogels in je tuin!
• Sluipwespen: Introduceer sluipwespen (zoals Ageniaspis fuscicollis), die de rupsen parasiteren en hun populatie verminderen. Deze zijn te koop, maar in de juiste omstandigheden kan je deze ook aantrekken.
• Aaltjes: Aaltjes (nematoden) zoals Aaltjes tegen spinselmot (Steinernema carpocapsae) zijn zeer effectief tegen de rupsen. Ze dringen de rupsen binnen en doden ze door een bacterie uit te scheiden. Deze methode is milieuvriendelijk en veilig voor andere organismen.

Huismiddeltjes

• Azijn en groene zeep: Een mengsel van water, azijn en groene zeep kan helpen om de rupsen te verwijderen. Besproei de aangetaste delen van de boom grondig.
• Spiritus: Dit kan ook gebruikt worden, maar raden we niet aan vanwege de mogelijke schade aan de plant of boom. Meng spiritus met water en groene zeep voor een effectief mengsel.
• Wegknippen: Een intensieve klus, maar wel effectief. Knip de spinsels weg en gooi deze in de afvalbak.

Chemische Bestrijding

Chemische bestrijdingsmiddelen moeten als laatste redmiddel worden gebruikt en raden wij ten zeerste af! Ze kunnen schadelijk zijn voor andere nuttige insecten en het milieu. Als je wel chemische middelen gebruikt, volg dan de instructies nauwkeurig en gebruik producten die specifiek zijn bedoeld voor spinselmotten.

Veelgestelde vragen