Volgens de laatste berichtgeving van De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), lijkt het erop dat we in Nederland een nieuwe tuinplaag rijker zijn. De Japanse kever (Popillia japonica) is namelijk opgedoken in Nederland. Eind juli trof de NVWA een dood exemplaar aan bij een groothandel in Nederland, verstopt in een plastic bak die vanuit Italië was aangevoerd. Voor de NVWA reden genoeg om vakantiegangers, transportbedrijven en tuinliefhebbers te waarschuwen: deze kever kan gemakkelijk meeliften in bagage, voertuigen of vracht, en eenmaal hier gevestigd is hij lastig weer weg te krijgen.
Waarom is het erg als de Japanse kever zich vestigt in Nederland?
Nu de eerste Japanse kever in Nederland is gesignaleerd gaat natuurlijk de vraag rond: waarom is dat zo erg? En waarom waarschuwt de NVWA voor dit kleine beestje. Het antwoord is vrij simpel: het insect kent in Europa nauwelijks natuurlijke vijanden en heeft een enorm breed dieet. De kever vreet aan meer dan 300 verschillende plantensoorten. Denk aan sierplanten zoals rozen, maar ook aan fruitbomen (kers, appel, perzik, peer), groenten (tomaat, maïs, aardappel, boon), bessenstruiken en complete gazons. Daarbij kan de kever goed vliegen, waardoor een populatie zich op eigen kracht tot wel 24 kilometer per jaar kan verspreiden.
Schadebeeld Japanse kever
De kever richt op twee manieren schade aan:
- Bovengronds (volwassen kevers): Ze vreten het bladweefsel tussen de nerven weg. Hierdoor blijft bij een ernstige aantasting alleen een kaal bladskelet over, wat de plant verzwakt en uiteindelijk kan doden.
- Ondergronds (larven): De larven (engerlingen) leven in de bodem en knagen aan de wortels van gras en andere planten, met afstervende gazons en gewassen tot gevolg.
Wanneer en waar kom je de kever tegen?
Volwassen kevers zijn actief van begin juni tot oktober, met een duidelijke piek van half juli tot en met half augustus. De exacte periode verschilt per jaar en hangt af van de gemiddelde temperatuur.
De kevers leggen hun eitjes in de grond, waarbij de aanwezigheid van onkruid de kans vergroot dat ze de bodem uitkiezen als legplek. Nadat de eitjes uitkomen, leven de larven en poppen vanaf augustus tot en met juni in het volgend voorjaar onder de grond.
Zo verspreidt de Japanse kever zich
Hoewel een volwassen kever afstanden tot 8 kilometer kan vliegen, blijft hij uit zichzelf meestal beperkt tot enkele tientallen meters. De grootste risico’s op snelle verspreiding zijn:
- Meeliften met verkeer: Het insect reist ongemerkt mee met de auto, vrachtwagens of vliegverkeer en overbrugt zo gemakkelijk grote afstanden.
- Handel in planten en potgrond: Eitjes, larven en poppen zitten vaak onzichtbaar in de aarde rondom plantenwortels. Controleer de grond en wortels van recent gekochte planten daarom extra goed, zeker als ze afkomstig (kunnen) zijn uit een gebied waar de kever voorkomt.
Hoe herken je de Japanse kever?
De Japanse kever wordt snel verward met de inheemse rozenkever. Waar de Japanse kever losse witte haarplukjes op zijn achterlijf draagt, zijn de grijswitte haren bij de rozenkever egaal over het hele lijf verspreid.
De Japanse kever is te herkennen aan specifieke kenmerken:
- Formaat: Ongeveer 8 tot 11 millimeter lang (het formaat van een 1-centmunt).
- Kleur: Hun kop en lichaam hebben een opvallende metaalgroene kleur. De dekschilden zijn koperkleurig bruin.
- Haarbosjes: Vijf witte plukjes haar aan elke zijkant van het achterlijf, plus nog twee extra plukjes aan de achterkant.
- Gedrag: Ze zijn vooral op zonnige dagen actief en zitten dan goed zichtbaar boven op de bladeren.
Meldingsplicht: wat te doen bij een vondst?
De Japanse kever heeft de status van een Europees quarantaine-organisme. Dat betekent dat het verplicht is om een vondst direct te melden. Vermoed je een exemplaar in de tuin of op het terras te zien?
- Vang de kever voorzichtig op (bijvoorbeeld in een potje).
- Houd voor en tijdens dit onderzoek mogelijk besmette planten gescheiden van andere planten, maar verplaats ze niet meer.
- Pak de plant zo mogelijk in papier of plastic in.
- Maak een paar scherpe foto’s van dichtbij.
- Meld de vondst van de Japanse kever direct bij de NVWA.
- Neem nooit planten, stekken of onbehandelde potgrond mee uit risicogebieden in Zuid- of Zuidwest-Europa.
Benieuwd welke keversoorten nog meer voorkomen in Nederland en hoe je deze kan bestijden? Lees dan ons blog over keversoorten.
Ilse is in de zomer het liefst te vinden in haar moestuin, waar ze met veel plezier groenten en kruiden kweekt. In de winter verlegt ze haar aandacht naar binnen en doet ze haar best om haar kamerplanten gezond en in leven te houden. Met een achtergrond in marketing en een voorliefde voor tekst en schrijven deelt ze haar kennis en ervaringen.
