Je herkent het vast wel: je raakt een blad even aan en er stijgt een wolkje kleine witte vliegjes op. Vervelend, want witte vlieg is een van de hardnekkigste plagen in de moestuin. De plaag kan zich razendsnel uitbreiden en richt zowel direct als indirect schade aan: je planten groeien slechter, verkleuren en leveren uiteindelijk minder op. Wie wacht tot de vliegjes duidelijk zichtbaar zijn, is vaak al te laat. Tegen die tijd zit een groot deel van de populatie al onopgemerkt aan de onderkant van het blad.
Welke witte vlieg zit er in jouw moestuin?
In de meeste moestuinen gaat het om de kaswittevlieg (Trialeurodes vaporariorum), die je vooral aan de onderkant van de bladeren van tomaat, aubergine, komkommer en meloen tegenkomt. Op kool en boerenkool zit meestal een andere soort: de koolwittevlieg (Aleyrodes proletella), waarmee de kaswittevlieg makkelijk verward wordt. Beide soorten doorlopen vier stadia – ei, larve, pop en volwassen vlieg – en zuigen in elk stadium plantensap weg, waardoor de plant verzwakt. In het ei- en popstadium zijn ze bovendien nauwelijks kapot te krijgen. Ondertussen laten ze een suikerrijke uitwerping achter waarop schimmels zich nestelen, tot je planten na verloop van tijd onder een plakkerige, zwarte laag roetdauwschimmel zitten.
Voorkomen is beter dan bestrijden
De beste aanpak? Zorgen dat het zover niet komt. Of je nu buiten in de moestuin werkt of in een kas of tunnel, met een paar simpele gewoontes maak je je gewassen een stuk minder aantrekkelijk voor witte vlieg. Heb je al last van de witte vlieg? Lees dan hier hoe je de witte vlieg kan bestrijden.
1. Zorg voor een gezonde, goed gevoede plant
Witte vlieg gaat het makkelijkst een verzwakte plant te lijf. Planten die genoeg voeding, water en een gezonde bodem krijgen, zijn beter bestand tegen een aantasting. Een goede bodemvoorbereiding en regelmatige bemesting zijn dus al de eerste stap in preventie.
2. Hang op tijd gele vangplaten op
Witte vlieg wordt sterk aangetrokken door de kleur geel. Hang daarom al vroeg in het seizoen gele vangplaten tussen je gewassen. Ze vangen niet alleen de eerste volwassen vliegjes weg, maar laten je ook meteen zien of er een beginnende plaag is. Omdat witte vlieg zich aan de onderkant van het blad verstopt, mis je een besmetting anders al snel.
3. Ventileer je kas of tunnel goed
In een kas, tunnel of serre voelt witte vlieg zich het prettigst: warm, beschut en weinig luchtbeweging. Tocht is juist iets waar de plaag niet tegen kan. Zet daarom van begin juni tot de eerste vorst dag en nacht een deur op een kier. Let ook op de luchtvochtigheid: witte vlieg ontwikkelt zich het best bij zo’n 75-80% relatieve vochtigheid, dus een klimaat dat daarvan afwijkt (drogere lucht voor tomaten, bijvoorbeeld) werkt al preventief.
4. Zet planten in die witte vlieg afschrikken
Zegekruid (Nicandra physalodes) is familie van de tomaat en verspreidt een geur waar witte vlieg niet tegen kan. Een paar planten tussen je gewassen kunnen al schelen. Wie liever spuit: een aftreksel van boerenwormkruid (of half boerenwormkruid, half lavas) dat 48 uur in water trekt, gezeefd en verdund op de onderkant van het blad gespoten, werkt zowel preventief als bij een beginnende aantasting.
5. Let extra op bij kool en boerenkool
Buiten in de moestuin is de koolwittevlieg de meest voorkomende variant, en boerenkool en andere koolsoorten zijn favoriet. Controleer deze planten dus wat vaker dan de rest, zeker vanaf de zomer. Zit de plaag er al in? Verwijder dan eerst de zwaarst aangetaste bladeren, zodat de rest van de plant niet verder besmet raakt.
6. Overweeg natuurlijke vijanden als aanvulling
Naast aaltjes tegen witte vlieg en vangplaten kun je ook natuurlijke vijanden zoals de sluipwesp inzetten. Deze piepkleine sluipwespen leggen hun eitjes in de larven van de witte vlieg, waardoor de populatie geleidelijk afneemt. Vooral in een afgesloten kas is dit een goede aanvulling op je preventiestrategie.
Vangplaten + aaltjes (nematoden). Het complete pakket om van de witte vlieg af te komen.
Lees meer7. Controleer regelmatig de onderkant van het blad
De volwassen vliegjes zie je meteen, maar de larven – die de meeste schade veroorzaken – blijven onopvallend aan de onderkant van het blad zitten. Wekelijks even kijken, zeker bij tomaat, komkommer, paprika en aubergine, is de goedkoopste manier om een plaag vroeg te ontdekken.
Toch al last van witte vlieg?
Merk je dat de vliegjes en larven er al zitten? Dan is snel schakelen belangrijk, want de populatie kan zich razendsnel uitbreiden. In witte vlieg bestrijden lees je hoe je met aaltjes en vangplaten de plaag stap voor stap onder controle krijgt. Twijfel je nog of je echt met witte vlieg te maken hebt? Bekijk dan eerst waaraan je witte vliegen herkent.
Ilse is in de zomer het liefst te vinden in haar moestuin, waar ze met veel plezier groenten en kruiden kweekt. In de winter verlegt ze haar aandacht naar binnen en doet ze haar best om haar kamerplanten gezond en in leven te houden. Met een achtergrond in marketing en een voorliefde voor tekst en schrijven deelt ze haar kennis en ervaringen.
